متن و تحلیل ماده ۲۶ قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مودیان؛ شرکت‌های معتمد مالیاتی و تعرفه خدمات TSP

اجرای سراسری و دیجیتالی نظام مالیاتی نیازمند زیرساخت‌های گسترده پشتیبانی، نرم‌افزاری و آموزش صدها هزار کسب‌وکار در اقصی نقاط کشور است. سازمان امور مالیاتی به تنهایی توانایی پاسخگویی به این حجم از نیازهای فنی و پشتیبانی را ندارد؛ از این رو قانون‌گذار در ماده ۲۶ قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مودیان، سازوکار استفاده از خدمات «شرکت‌های ایرانی معتمد ارائه‌کننده خدمات مالیاتی» موسوم به TSP را پایه‌گذاری کرد. با تصویب قانون تسهیل تکالیف مودیان در سال ۱۴۰۲، یک دغدغه بزرگ اصناف مرتفع شد: تعرفه صدور صورتحساب‌های الکترونیکی توسط دولت و از محل عوارض و درآمدهای مالیات بر ارزش افزوده پرداخت می‌شود و هیچ هزینه‌ای از این بابت بر دوش مودی نخواهد بود.

جان کلام (خلاصه دوخطی): ماده ۲۶ مجوز قانونی برون‌سپاری خدمات فنی، آموزشی و پشتیبانی سامانه مودیان به شرکت‌های معتمد (TSP) است؛ طبق اصلاحات قانون تسهیل، تعرفه خدمات صدور صورتحساب این شرکت‌ها ۱۰۰٪ توسط سازمان از محل درآمدهای مالیات بر ارزش افزوده پرداخت می‌شود و برای مودیان کاملاً رایگان است.

ماده ۲۶: سازمان می‌تواند جهت حصول اطمینان از عملکرد صحیح مؤدیان در خصوص صدور صورتحساب الکترونیکی و ثبت دقیق معاملات در سامانه مؤدیان، اطمینان از انجام تکالیف قانونی توسط مؤدیان، ارائه آموزش و مشاوره‌های فنی و غیرمالیاتی به مؤدیان، پشتیبانی و استانداردسازی تجهیزات مورد استفاده مؤدیان و دریافت استعلام‌های مورد نیاز، از جمله گزارش‌های الکترونیکی پرداخت، از خدمات شرکت‌های ایرانی معتمد ارائه‌کننده خدمات مالیاتی استفاده کند.

شرایط، نحوه انتخاب، چگونگی ارتباط با سازمان و مؤدیان، تعیین تعرفه‌ها (به استثنای تعرفه صدور صورتحساب الکترونیکی) و سایر مقررات مربوط به شرکت‌های ایرانی معتمد ارائه‌کننده خدمات مالیاتی، بر اساس قوانین مربوطه به موجب آیین‌نامه‌ای است که ظرف مدت شش ماه از لازم‌الاجراء شدن این قانون توسط کارگروه راهبری سامانه مؤدیان تهیه می‌شود و به تصویب وزیر امور اقتصادی و دارایی می‌رسد.

تبصره (الحاقی ۱۴۰۲/۰۸/۲۳): سازمان موظف است تعرفه خدمات شرکت‌های معتمد درخصوص صدور صورتحساب‌های الکترونیکی را مطابق تعرفه تعیین‌شده توسط شورای اقتصاد از محل وصولی‌های جاری مالیات بر ارزش افزوده پرداخت کند. بدین منظور حساب مخصوصی نزد خزانه‌داری کل کشور برای این امر ایجاد می‌شود و اعتبار لازم برای اجرای مفاد این امر به طور سالانه در قوانین بودجه سنواتی پیش‌بینی شده و صددرصد (%۱۰۰) آن تخصیص می‌یابد.

حکم این تبصره در خصوص تعرفه صدور صورتحساب الکترونیکی اشخاص از قبیل دفاتر ثبت اسناد رسمی و مراکز تعویض پلاک که موظفند به موجب این قانون اطلاعاتی غیر از اطلاعات خرید و فروش خود را در اختیار سازمان قرار دهند نیز جاری است. همچنین تا پایان سال ۱۴۰۵ هزینه آموزش مودیان و فرهنگ‌سازی اجرای این قانون از محل اعتبار این تبصره قابل پرداخت می‌باشد.

نظارت بر حسن اجرای این قانون برعهده کارگروه یادشده بوده و کارگروه مزبور موظف است هر شش ماه گزارش عملکرد سازمان را در این خصوص به کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی ارائه کند.

۲. نقش و دسته‌بندی مجوزهای شرکت‌های معتمد مالیاتی (نوع ۱، ۲ و ۳)

شرکت‌های معتمد مالیاتی شخصیت‌های حقوقی بخش خصوصی هستند که پس از گذراندن ارزیابی‌های دقیق فنی و امنیتی، از سازمان امور مالیاتی و کارگروه راهبری پروانه فعالیت دریافت می‌کنند. این شرکت‌ها به سه دسته تخصصی تفکیک شده‌اند:

• مجوز نوع اول (ارائه خدمات فنی و ارسال صورتحساب): شامل صدور، جمع‌آوری، ارسال و پردازش الکترونیکی صورتحساب‌ها، صدور و مدیریت کلیدهای رمزنگاری و اتصال پایانه فروشگاهی به کارپوشه سازمان.

• مجوز نوع دوم (آموزش و احراز هویت): برگزاری دوره‌های آموزشی، توانمندسازی مودیان، آشنایی با الزامات سامانه مودیان و احراز هویت الکترونیکی.

• مجوز نوع سوم (مشاوره فنی و استانداردسازی): ارائه خدمات مشاوره مالیاتی و تطبیق ساختار حسابداری مودی با الزامات فنی سامانه مودیان.

۳. تحول بنیادین قانون تسهیل ۱۴۰۲؛ پرداخت تعرفه‌ها توسط دولت

در نگارش اولیه قانون در سال ۱۳۹۸، ابهام در خصوص پرداخت تعرفه صدور صورتحساب موجب نگرانی اصناف شده بود که مبادا صدور فاکتور الکترونیکی هزینه‌های ماهانه جدیدی به آنان تحمیل کند. قانون تسهیل تکالیف مودیان (مصوب آبان ۱۴۰۲) با الحاق تبصره به ماده ۲۶، این نگرانی را برای همیشه برطرف کرد:

• تعرفه رایگان برای مودی: شورای اقتصاد تعرفه خدمات صدور صورتحساب را تعیین می‌کند و سازمان امور مالیاتی ۱۰۰٪ آن را از محل درآمدهای مالیات بر ارزش افزوده به شرکت‌های معتمد پرداخت می‌نماید.

• حساب اختصاصی در خزانه: برای تضمین وصول مطالبات شرکت‌های معتمد، حساب ویژه‌ای نزد خزانه‌داری کل ایجاد شده و اعتبار آن با تخصیص ۱۰۰ درصدی تضمین شده است.

• بودجه آموزش و فرهنگ‌سازی تا پایان ۱۴۰۵: سازمان مکلف شد هزینه‌های گسترده آموزش اصناف و تولید محتوای آموزشی را از همین محل اعتبارات تامین کند.

• پوشش دفاتر اسناد و تعویض پلاک: اشخاص ثالثی که به موجب قانون مکلف به ثبت نقل‌وانتقالات هستند، برای ارسال داده‌های ثبتی خود از همین تعرفه رایگان بهره‌مندند.

۴. جدول مقایسه‌ای وضعیت خدمات شرکت‌های معتمد قبل و بعد از اصلاحات

وضعیت اجرایی و آخرین بخشنامه‌ها، اطلاعیه‌های فنی و آرای دیوان مرتبط

مدل پرداخت تعرفه شرکت‌های معتمد بر مبنای مصوبه شورای اقتصاد ۵۳۲۸۹۳ عملیاتی شده و مرزبندی روشنی میان فاکتورهای رایگان اصلی با فاکتورهای هزینه‌بر اصلاحی و ابطالی کشیده است.

• تعرفه ۵ پله‌ای فاکتور اصلی، برائت مودی و سامانه شکایت TSP: در مصوبه ۵۳۲۸۹۳ (اجرایی از ۱۴۰۳/۰۱/۰۱)، سازمان امور مالیاتی هزینه ارسال «صورتحساب اصلی» را از ۵,۰۰۰ تا ۱۴۰ ریال (بعلاوه ۵ میلیون ریال ثابت و ۷ میلیون ریال جذب مودی جدید) سه‌ماهه به معتمد می‌پردازد؛ اما هزینه اصلاحی، ابطالی و برگشتی به عهده مودی است. با تحویل به موقع اطلاعات به معتمد نوع اول مجاز (اطلاعیه ۵۳) مسئولیت ثبت از دوش مودی برداشته می‌شود و در صورت تخلف معتمد، ثبت شکایت در سامانه intamedia.ir (اطلاعیه ۵۵) فعال است. جزئیات در راهنمای کامل تعرفه شرکت‌های معتمد ۵۳۲۸۹۳ و سامانه شکایات TSP بررسی شده است.

۵. پرسش‌های متداول پیرامون ماده ۲۶ و شرکت‌های معتمد

۶. ناوبری و مطالعه سایر مواد قانون پایانه‌های فروشگاهی

برای ارسال آسان و مستقیم صورتحساب‌های الکترونیکی به سامانه مودیان با بالاترین ضریب امنیت و بدون وابستگی، نرم‌افزار واسط یک حسابدار برترین انتخاب است: معرفی کامل امکانات نرم‌افزار واسط سامانه مودیان | یک حسابدار