متن و تحلیل ماده ۲۸ قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مودیان؛ نحوه مطالبه، وصول، تقسیط و بخشودگی جرایم

وقتی سخن از جرایم مالیاتی به میان می‌آید، دغدغه اصلی فعالان اقتصادی تنها میزان درصد جریمه نیست؛ بلکه نحوه ابلاغ، مهلت اعتراض، امکان تقسیط بدهی و شرایط بخشودگی آن اهمیت سرنوشت‌سازی دارد. قانون پایانه‌های فروشگاهی در فصل پنجم ضمانت‌های اجرایی سنگینی وضع نموده است؛ اما برای تشریفات وصول و بخشش، از تکرار مقررات موازی پرهیز کرده است. قانون‌گذار در ماده ۲۸ قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مودیان تصریح می‌کند که تمامی تشریفات مطالبه، وصول، تقسیط و بخشودگی جرایم، عیناً تابع احکام قانون مالیات‌های مستقیم (به‌ویژه مواد ۱۶۷، ۱۹۱ و فصل وصول و اجرا) خواهد بود.

جان کلام (خلاصه دوخطی): ماده ۲۸ پل ارتباطی میان جرایم پایانه‌های فروشگاهی و تشریفات قانون مالیات‌های مستقیم است؛ بر اساس این ماده، مطالبه جریمه‌ها، تقسیط بدهی‌ها تا ۳۶ ماه و رسیدگی به اعتراضات بر طبق ضوابط قانون مالیات‌های مستقیم انجام می‌شود.

ماده ۲۸: نحو مطالبه، وصول، تقسیط، بخشودگی و ترتیبات پرداخت مربوط به جریمه‌های موضوع این قانون طبق احکام قانون مالیات‌های مستقیم خواهد بود.

۲. آثار عملی ارجاع تشریفات به قانون مالیات‌های مستقیم

ارجاع کوتاه اما راهبردی ماده ۲۸، کل بدنه حقوقی و تجربیات دادرسی قانون مالیات‌های مستقیم را در خدمت جرایم سامانه مودیان قرار می‌دهد. مهم‌ترین آثار این اتصال عبارتند از:

• ابلاغ رسمی برگ مطالبه جریمه: صدور برگ مطالبه جریمه باید با رعایت تشریفات ابلاغ الکترونیکی در کارپوشه یا ابلاغ واقعی طبق مواد ۲۰۳ تا ۲۰۸ ق.م.م انجام گیرد.

• حق اعتراض و ارجاع به هیأت‌های حل اختلاف: مودی حق دارد ظرف ۳۰ روز از ابلاغ برگ مطالبه، اعتراض خود را به اداره امور مالیاتی تسلیم کند و در صورت عدم توافق، پرونده در هیأت حل اختلاف مالیاتی (مواد ۲۳۸ و ۲۴۴ ق.م.م) رسیدگی می‌شود.

• تقسیط بدهی جریمه‌ها (ماده ۱۶۷ ق.م.م): وزارت اقتصاد و سازمان امور مالیاتی مجازند جرایم متعلقه را متناسب با وضعیت مالی مودی حداکثر تا ۳ سال (۳۶ ماه) تقسیط کنند.

• عملیات اجرایی و توقیف (فصل نهم باب چهارم): در صورت عدم پرداخت و قطعیت جریمه‌ها، سازمان می‌تواند از طریق اداره اجرای مالیاتی و توقیف اموال و حساب‌ها مطالبات را وصول نماید.

۳. تعامل ماده ۲۸ با تبصره ۲ ماده ۲۲؛ سقف بخشودگی اختیاری

در حالی که طبق ماده ۱۹۱ قانون مالیات‌های مستقیم، سازمان امور مالیاتی می‌تواند در صورت احراز خوش‌حسابی تا ۱۰۰٪ جرایم را ببخشد، در قانون پایانه‌های فروشگاهی یک قید استثنایی وجود دارد. مطابق تبصره ۲ ماده ۲۲ این قانون، سازمان مجاز نیست بیش از ۵۰ درصد جرایم این قانون را مطابق ماده ۱۹۱ مورد بخشودگی قرار دهد؛ مگر در شرایطی که تخلف خارج از اختیار مودی بوده باشد که در آن صورت بخشودگی ۱۰۰ درصدی الزامی است.

۴. جدول تطبیقی فرآیندهای مالیاتی ماده ۲۸

وضعیت اجرایی و آخرین بخشنامه‌ها، اطلاعیه‌های فنی و آرای دیوان مرتبط

وصول، تقسیط و اعمال بخشودگی جرایم سامانه مودیان در ماده ۲۸ با بخشنامه جامع ۲۰۰/۱۴۰۴/۵۷ دارای سقف‌های تفویض مشخص و ضوابط روشن تعدیل در مراجع حل اختلاف شده است.

• سقف‌های تفویض بخشودگی و اثر تعدیل در دادرسی (بخشنامه ۲۰۰/۱۴۰۴/۵۷): اختیار مدیران کل امور مالیاتی تا ۶۲۵ میلیارد ریال در هر دوره (برای ارزش افزوده) و ۱,۲۵۰ میلیارد ریال در سال تعیین شده و مازاد با معاون درآمدهای مالیاتی است. ضمناً اگر جریمه در دادرسی بیش از ۱۰٪ تعدیل شود ۹۸٪ جدول و اگر ۱۰٪ یا کمتر تعدیل شود ۸۰٪ جدول بخشودگی اعمال می‌گردد. متن کامل فرمول در راهنمای کامل بخشودگی جرایم ۲۰۰/۱۴۰۴/۵۷ و ۲۰۰/۱۴۰۳/۳۸ آمده است.

• بخشنامه‌های مکمل تقسیط، دادرسی و تمدید ۱۴۰۵: همچنین شرایط تعدیل دادرسی موضوع بخشنامه ۲۰۰/۲۱۲۶۶/د در بخشنامه ۲۰۰/۲۱۲۶۶/د درباره تعدیل جرایم در دادرسی و تمدید عمومی بخشودگی سال ۱۴۰۵ در تمدید بخشودگی ۱۰۰ درصدی جرایم ۱۴۰۵ قابل مطالعه است.

۵. پرسش‌های متداول پیرامون ماده ۲۸

۶. ناوبری و مطالعه سایر مواد قانون پایانه‌های فروشگاهی

برای جلوگیری از هرگونه تعلق جریمه و طی مراحل پیچیده وصول و دادرسی مالیاتی، صورتحساب‌های خود را با نرم‌افزار واسط یک حسابدار به موقع صادر و ارسال نمایید: معرفی کامل امکانات نرم‌افزار واسط سامانه مودیان | یک حسابدار