متن و تحلیل ماده ۷ قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مودیان؛ معافیت از ارسال معاملات فصلی (ماده ۱۶۹ ق.م.م)
متن ماده ۷ قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مودیان؛ بررسی معافیت فروشنده و خریدار از ارسال لیست معاملات فصلی ماده ۱۶۹ با ثبت صورتحساب الکترونیکی.
ماده ۷ قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مودیان یکی از مهم‌ترین مواد تسهیل‌گر این قانون برای حسابداران و مدیران مالی است که به «دوباره‌کاری ثبت فاکتور در سامانه معاملات فصلی» پایان می‌دهد. به موجب این ماده کوتاه اما بسیار کلیدی، هر صورتحساب الکترونیکی که در سامانه مؤدیان ثبت شود، به منزله ثبت آن در سامانه فهرست معاملات فصلی موضوع ماده (۱۶۹) قانون مالیات‌های مستقیم بوده و هم فروشنده و هم خریدار از ثبت مجدد آن معاف هستند.
در این صفحه از دانشنامه قوانین مالیاتی یک‌حسابدار، متن کامل ماده ۷ را به همراه شروط عملی معافیت خریدار و فروشنده در سامانه معاملات فصلی، استثنائات فاکتورهای خارج از سامانه و نکات دفاعیه در برابر جریمه یک درصدی ماده ۱۶۹ ق.م.م بررسی می‌کنیم.
جان کلام (ماده ۷ به زبان ساده): برای صورتحساب‌های الکترونیکی که در سامانه مؤدیان صادر و ثبت شده‌اند، دیگر نیازی به ارسال مجدد در «سامانه فهرست معاملات فصلی (ماده ۱۶۹ ق.م.م)» نیست و نه فروشنده و نه خریدار مشمول جریمه عدم ارسال فهرست معاملات فصلی بابت این فاکتورها نخواهند شد؛ اما معاملات و هزینه‌هایی که فاکتور الکترونیکی در سامانه مؤدیان ندارند، همچنان باید در فهرست معاملات فصلی ماده ۱۶۹ ثبت شوند!
| ویژگی | مشخصات قانونی |
|---|---|
| نام قانون | قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مؤدیان |
| فصل قانونی | فصل دوم: تکالیف اشخاص مشمول |
| شماره ماده و تبصره‌ها | ماده ۷ (بدون تبصره؛ مرتبط مستقیم با ماده ۱۶۹ قانون مالیات‌های مستقیم و ماده ۲۹ همین قانون) |
| تاریخ تصویب اولیه | ۱۳۹۸/۰۷/۲۱ (تأیید شورای نگهبان: ۱۳۹۸/۰۸/۰۱) |
| وضعیت اصلاحات بعدی | بدون تغییر عبارتی در قوانین ۱۴۰۲ و ۱۴۰۴ (تثبیت کامل حکم در کلیه بخشنامه‌های سازمان امور مالیاتی) |
| وضعیت اعتبار | جاری و لازم‌الاجرا |
متن رسمی و کامل ماده ۷ قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مودیان
ماده ۷- صورتحساب‌های الکترونیکی ثبت‌شده در سامانه مؤدیان به منزله ثبت آن‌ها در سامانه فهرست معاملات موضوع ماده (۱۶۹) قانون مالیات‌های مستقیم است و فروشنده و خریدار تکلیف اضافی در این مورد نخواهند داشت.
جدول مقایسه تکلیف ماده ۱۶۹ ق.م.م قبل و بعد از اجرای ماده ۷
برای درک دقیق اثر ماده ۷ و جلوگیری از سردرگمی حسابداران در پایان هر فصل، تفاوت وضعیت گزارش‌دهی در جدول زیر تفکیک شده است:
| نوع معامله / صورتحساب | وضعیت قبل از سامانه مؤدیان (سنتی) | وضعیت جدید (طبق ماده ۷ قانون پایانه‌های فروشگاهی) |
|---|---|---|
| فروش‌های ثبت‌شده در سامانه مؤدیان (نوع ۱ و ۲) | فروشنده مکلف بود تا ۴۵ روز پس از پایان فصل، لیست فروش را در سامانه معاملات فصلی ماده ۱۶۹ بارگذاری کند. | معافیت کامل فروشنده از ثبت مجدد؛ ثبت در سامانه مؤدیان به منزله ثبت در سامانه ماده ۱۶۹ ق.م.م است. |
| خریدهای دارای صورتحساب الکترونیکی در کارپوشه خریدار | خریدار مکلف بود کلیه فاکتورهای خرید خود را در فهرست خرید فصلی ماده ۱۶۹ ثبت نماید. | معافیت کامل خریدار از ثبت مجدد (به شرط درج صورتحساب نوع اول در کارپوشه خریدار و عدم رد آن). |
| معاملات خارج از سامانه مؤدیان (خرید از معافین ماده ۱۴ مکرر یا فاکتور نوع ۲) | الزام به ثبت در سامانه فهرست معاملات فصلی ماده ۱۶۹ (در صورت شمول). | از آنجا که این خریدها در کارپوشه خریدار در سامانه مؤدیان ثبت نشده‌اند، خریدار همچنان باید آن‌ها را در فهرست معاملات فصلی ماده ۱۶۹ (یا مکانیسم کارپوشه تجاری) اعلام کند. |
نکته بسیار مهم برای حسابداران (فاکتورهای نوع دوم و رسید کارتخوان): دقت کنید که معافیت «خریدار» در ماده ۷ تنها زمانی محقق می‌شود که فروشنده صورتحساب الکترونیکی «نوع اول» (با درج شماره اقتصادی خریدار) صادر کرده و فاکتور به کارپوشه خریدار منتقل شده باشد! اگر از فروشنده‌ای خرید کرده‌اید که صورتحساب نوع دوم (بدون مشخصات خریدار) یا رسید کارتخوان صادر کرده است، چون آن فاکتور به کارپوشه شما نیامده، معافیت ماده ۷ شامل شما به عنوان خریدار نمی‌شود و باید آن خرید را در فهرست ماده ۱۶۹ ثبت کنید.
نکات کلیدی ماده ۷ در پرونده‌های مالیاتی و لوایح دفاعیه
منع مطالبه جریمه ۱٪ ماده ۱۶۹ برای فاکتورهای ثبت‌شده در سامانه مؤدیان: در صورتی که ممیز مالیاتی به دلیل عدم ارسال فهرست معاملات فصلی در سامانه سنتی (TTMS)، جریمه یک درصدی موضوع ماده ۱۶۹ قانون مالیات‌های مستقیم را برای معاملاتی که صورتحساب الکترونیکی آن‌ها در سامانه مؤدیان صادر شده است مطالبه کند، این مطالبه به استناد صریح ماده ۷ قانون پایانه‌های فروشگاهی کاملاً غیرقانونی و قابل ابطال در مراجع دادرسی مالیاتی است.
جلوگیری از دوگانگی اطلاعات در صورت عدم ثبت مجدد: سازمان امور مالیاتی در دستورالعمل‌های اجرایی خود تأکید کرده است که مؤدیان نباید صورتحساب‌هایی را که در سامانه مؤدیان صادر یا دریافت کرده‌اند، مجدداً در سامانه معاملات فصلی ماده ۱۶۹ ثبت کنند؛ زیرا ثبت مجدد می‌تواند باعث دوباره‌شماری فروش یا خرید در پایگاه اطلاعاتی سازمان شود.
ارتباط ماده ۷ با ماده ۲۹ قانون پایانه‌های فروشگاهی: در کنار ماده ۷ که ثبت در سامانه مؤدیان را جایگزین ثبت در فهرست معاملات فصلی ماده ۱۶۹ کرده است، قانون‌گذار در ماده ۲۹ همین قانون نیز مقرر نموده که پس از انقضای مواعد ماده ۳، حکم تبصره (۲) ماده (۱۶۹) قانون مالیات‌های مستقیم لغو می‌گردد.
قوانین، بخشنامه‌ها و مقالات مرتبط با ماده ۷
مواد قانونی مرتبط: ماده ۵ و ماده ۶ قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مودیان، تبصره ماده (۱۲) و ماده (۲۹) قانون پایانه‌های فروشگاهی، و ماده (۱۶۹) قانون مالیات‌های مستقیم.
شماره منحصر به فرد مالیاتی چیست؟ کالبدشکافی ساختار ۲۲ کاراکتری
سوالات متداول درباره ماده ۷ قانون پایانه‌های فروشگاهی (FAQ)
۱. آیا فاکتورهایی که در سامانه مؤدیان صادر شده‌اند باید دوباره در سامانه معاملات فصلی ماده ۱۶۹ ثبت شوند؟
خیر؛ به موجب نص صریح ماده ۷ قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مؤدیان، صورتحساب‌های الکترونیکی ثبت‌شده در سامانه مؤدیان به منزله ثبت آن‌ها در سامانه فهرست معاملات موضوع ماده (۱۶۹) قانون مالیات‌های مستقیم بوده و فروشنده و خریدار هیچ تکلیف اضافی برای ثبت مجدد آن‌ها ندارند.
۲. در چه صورتی خریدار از ثبت فاکتور خرید خود در سامانه فهرست معاملات فصلی (ماده ۱۶۹) معاف است؟
زمانی که فروشنده صورتحساب الکترونیکی نوع اول (با درج شماره اقتصادی خریدار) صادر کرده باشد و این صورتحساب در کارپوشه خریدار در سامانه مؤدیان نشسته و تأیید (یا تأیید سیستمی) شده باشد. اگر خرید بدون صورتحساب الکترونیکی نوع اول انجام شده باشد، خریدار همچنان باید آن را در فهرست معاملات فصلی ماده ۱۶۹ اعلام کند.
۳. اگر خریدار صورتحساب الکترونیکی را در کارپوشه سامانه مؤدیان «عدم تأیید (رد)» کند، تکلیف ماده ۱۶۹ چیست؟
اگر عدم تأیید به دلیل خطا در اقلام صورتحساب باشد و معامله واقعاً رخ داده باشد، فروشنده باید صورتحساب الکترونیکی جدید یا اصلاحی صادر کند؛ در غیر این صورت، معامله‌ای که فاقد صورتحساب الکترونیکی معتبر در کارپوشه خریدار باشد، مشمول معافیت ماده ۷ برای خریدار نخواهد بود.
ناوبری دانشنامه قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مودیان
ماده قبلی: متن و تحلیل ماده ۶ (حد مجاز فروش، سقف ۵ برابری و شرط اعتبار صورتحساب) | ماده فعلی: ماده ۷ (فصل دوم: تکالیف اشخاص مشمول) | ماده بعدی: متن و تحلیل ماده ۸ (پیامدهای عدم استفاده از پایانه و سوخت اعتبار خرید)
حذف زحمت معاملات فصلی ماده ۱۶۹ با ارسال مستقیم فاکتور در «یک حسابدار»
با بهره‌گیری از نرم‌افزار واسط سامانه مؤدیان یک‌حسابدار، با یک بار ثبت و ارسال صورتحساب الکترونیکی (حتی به صورت گروهی از طریق فایل اکسل)، به طور هم‌زمان هم تکلیف قانون پایانه‌های فروشگاهی و ارزش افزوده را انجام می‌دهید و هم به استناد ماده ۷، از بارگذاری مجدد آن فاکتورها در سامانه معاملات فصلی ماده ۱۶۹ بی‌نیاز می‌شوید.
👈 معرفی کامل امکانات نرم‌افزار واسط سامانه مودیان | یک حسابدار
