مهلت اصلاح اظهارنامه ارزش افزوده فصل بهار 1405 ابلاغ شد؛ جزئیات بخشنامه جدید ۲۰۰-۱۴۰۵-۵۶
مهلت اصلاح اظهارنامه ارزش افزوده بهار ۱۴۰۵ طبق بخشنامه ۲۰۰-۱۴۰۵-۵۶ تا ۲۹ مهر تمدید شد؛ جزئیات بخشودگی ۹۰ درصدی جرایم و موعد تسویه را در وبلاگ آکادمی...
سازمان امور مالیاتی کشور با صدور بخشنامه رسمی شماره ۲۰۰/۱۴۰۵/۵۶ مورخ ۲۵ مهرماه ۱۴۰۵، مهلت اصلاح، ثبت و ذخیره مندرجات خلاصه عملکرد مالیات بر ارزش افزوده دوره بهار سال ۱۴۰۵ را تا پایان روز چهارشنبه مورخ ۲۹ مهرماه ۱۴۰۵ تمدید و ابلاغ کرد. این بخشنامه استثنایی که پس از پایش سیستمی و مدیریت ریسک داده‌های ارسالی مودیان صادر شده است، فرصتی حیاتی در اختیار مودیان، شرکت‌ها و حسابداران قرار می‌دهد تا با اصلاح خوداظهاری‌های دارای مغایرت، از بخشودگی فوق‌العاده ۹۰ درصدی جرایم سنگین کتمان و کم‌اظهاری بهره‌مند شوند.
خلاصه مطلب در دو خط: این بخشنامه فرصتی طلایی و کاملاً به نفع مودیان دارای مغایرت سیستمی است؛ با اصلاح و ذخیره خلاصه عملکرد بهار ۱۴۰۵ تا چهارشنبه ۲۹ مهر و پرداخت یا تقسیط بدهی تا شنبه ۲ آبان، ۹۰ درصد جریمه سنگین بند (ب) ماده ۳۶ بخشیده می‌شود، اما بی‌توجهی به بازخورد سازمان، سقف بخشودگی را به حداکثر ۴۰ درصد سقوط خواهد داد.
مروری بر تقویم بهار ۱۴۰۵؛ از تمدید مردادماه تا فرصت اصلاح در مهرماه
برای درک اهمیت بخشنامه جدید، باید نگاهی به تقویم اجرایی دوره بهار ۱۴۰۵ بیندازیم. بر اساس مواعد قانونی و احکام ماده ۳ قانون تسهیل تکالیف مودیان، مهلت اولیه تسلیم اظهارنامه فصل بهار تا پایان تیرماه بود. همان‌طور که پیش‌تر در مقاله جامع اظهارنامه‌های ارزش افزوده تمدید شده از سال ۱۳۸۷ الی ۱۴۰۵ (۳۲ دوره) مستند کردیم، سازمان امور مالیاتی طی بخشنامه شماره ۲۰۰/۱۴۰۵/۳۸ مورخ ۱۴۰۵/۰۵/۰۷، مهلت تسلیم اولیه را تا ۲۵ مردادماه ۱۴۰۵ تمدید کرده بود (ردیف ۳۲ جدول مرجع تمدیدها) تا امکان بارگذاری فایلی و تسویه فراهم گردد.
اکنون پس از گذشت حدود دو ماه از پایان مهلت مردادماه، سازمان وارد فاز جدیدی از نظارت مالیاتی شده است. برخلاف روال سال‌های گذشته که بررسی اظهارنامه‌ها سال‌ها بعد توسط ممیزان مالیاتی انجام می‌شد، در عصر سامانه مؤدیان حسابرسی به صورت لحظه‌ای و داده‌کاوانه صورت می‌پذیرد. در همین راستا، دفتر توسعه خوداظهاری و تمکین داوطلبانه با همکاری دفتر حسابرسی سیستمی و مدیریت ریسک، مکلف شده‌اند تا پایان روز شنبه ۲۵ مهرماه ۱۴۰۵ مندرجات خلاصه عملکرد ارسالی را غربالگری کرده و انحرافات و ریسک‌های مالیاتی را در قالب «بازخورد کارپوشه» به مؤدیان اطلاع دهند. بخشنامه ۵۶ در واقع فرجه اصلاحی پس از این پایش بزرگ سیستمی است.
کالبدشکافی تحلیلی ۳ رکن اصلی بخشنامه ۲۰۰/۱۴۰۵/۵۶
تحلیل حقوقی و اجرایی بخشنامه شماره ۲۰۰/۱۴۰۵/۵۶ نشان می‌دهد سازمان امور مالیاتی سیاست «تشویق حداکثری مودیان همکار در کنار تنبیه سختگیرانه مودیان ممتنع» را در پیش گرفته است. سه رکن کلیدی این بخشنامه عبارتند از:
۱. مهلت اصلاح و ذخیره خلاصه عملکرد تا چهارشنبه ۲۹ مهر ۱۴۰۵
مؤدیانی که در کارپوشه خود بازخورد عدم انطباق یا ریسک دریافت کرده‌اند، حداکثر تا پایان روز چهارشنبه مورخ ۱۴۰۵/۰۷/۲۹ فرصت دارند با ورود به سامانه مؤدیان، خلاصه عملکرد دوره بهار ۱۴۰۵ خود را بازبینی، اصلاح و مجدداً ذخیره نمایند. این اصلاحیه می‌تواند شامل اصلاح اعتبارات خرید، اعمال فاکتورهای جاافتاده یا تصحیح محاسبات فروش باشد.
۲. بخشودگی ۹۰ درصدی جریمه ماده ۳۶ با شرط تسویه یا تقسیط تا ۲ آبان ۱۴۰۵
ادارات امور مالیاتی موظف شده‌اند در خصوص مودیانی که تا ۲۹ مهرماه اقدام به اصلاح و ذخیره خلاصه عملکرد بهار ۱۴۰۵ نمایند، جریمه بند (ب) ماده (۳۶) قانون مالیات بر ارزش افزوده مربوط به مالیات ابرازی را تا ۹۰ درصد ببخشند. با این حال، قانون‌گذار یک شرط لاینفک برای این تخفیف استثنایی تعیین کرده است: پرداخت نقدی یا ترتیب پرداخت (تقسیط سیستمی مطابق تفویض اختیار قبلی) مانده بدهی خلاصه عملکرد بهار ۱۴۰۵، باید حداکثر تا پایان روز شنبه مورخ ۱۴۰۵/۰۸/۰۲ انجام شود.
۳. مجازات سنگین عدم تمکین؛ سقوط سقف بخشودگی به حداکثر ۴۰ درصد
پاراگراف سوم بخشنامه حاوی هشداری صریح برای مدیران و مودیانی است که به هشدارهای سامانه بی‌توجهی می‌کنند. مودیانی که علی‌رغم وجود اشتباه و انحراف در خلاصه عملکرد و دریافت بازخورد رسمی، در مهلت تعیین‌شده (تا ۲۹ مهر برای اصلاح و تا ۲ آبان برای پرداخت) اقدام نکنند، با مجازات کاهش سقف روبه‌رو خواهند شد؛ به طوری که سقف بخشودگی جریمه ماده ۳۶ برای آنها حداکثر ۴۰ درصد از سقف بخشودگی تفویض‌شده خواهد بود. این یعنی حداقل ۶۰ درصد از امکان بخشودگی قانونی از دست خواهد رفت!
چرا جریمه بند (ب) ماده ۳۶ خطرناک است و بخشودگی ۹۰ درصدی چقدر ارزش مالی دارد؟
برای آنکه بدانید بخشودگی ۹۰ درصدی چه بار مالی سنگینی را از دوش کسب‌وکار شما برمی‌دارد، باید به متن صریح قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب ۱۴۰۰ رجوع کنیم:
بند (ب) ماده (۳۶) قانون مالیات بر ارزش افزوده ۱۴۰۰: در صورتی که مؤدی مالیات و عوارض موضوع این قانون را کمتر از میزان واقعی ابراز کرده یا کسر نموده یا با استفاده از اسناد و مدارک خلاف واقع اقدام به تهاتر یا استرداد کرده باشد، مشمول جریمه‌ای معادل دو برابر (۲۰۰ درصد) مالیات و عوارض پرداخت‌نشده تا موعد مقرر خواهد بود.
به عبارت ساده، اگر شرکتی در دوره بهار ۱۰۰ میلیون تومان مالیات را به دلیل اشتباه یا عدم تطابق سیستمی کمتر ابراز کرده باشد، طبق قانون مشمول ۲۰۰ میلیون تومان جریمه خالص می‌شود. حال با اعمال بخشودگی ۹۰ درصدی بخشنامه ۵۶، این جریمه ۲۰۰ میلیونی با کاهش ۱۸۰ میلیونی به ۲۰ میلیون تومان می‌رسد. اما در صورت عدم اصلاح تا ۲۹ مهر، طبق سقف ۴۰ درصدی حداقل ۱۲۰ میلیون تومان جریمه قطعی و غیرقابل گذشت بر دوش مؤدی باقی خواهد ماند!
چه کسانی تحت تاثیر این بخشنامه قرار می‌گیرند؟
مودیان دارای مغایرت در کارپوشه سامانه مودیان: کلیه شرکت‌ها و اشخاص حقیقی که اظهارنامه بهار ۱۴۰۵ را ثبت کرده‌اند، اما به دلیل عدم تایید فاکتورها، مغایرت در درایه‌های خارج سامانه (ماده ۱۶۹) یا خطای اعتبارات، از سوی سازمان بازخورد ریسک و انحراف دریافت نموده‌اند.
مدیران مالی و حسابداران: حسابدارانی که نیاز به همگام‌سازی دفاتر قانونی با صورتحساب‌های الکترونیکی تاییدشده دارند تا از جرایم ماده ۳۶ پیشگیری نمایند.
مودیانی که پرداخت بدهی بهار را به تاخیر انداخته‌اند: فرصت تسویه یا تقسیط مانده بدهی خلاصه عملکرد تا روز شنبه ۲ آبان با حفظ بخشودگی حداکثری.
چه کسانی معاف هستند یا نیازی به اقدام ندارند؟ مؤدیانی که مندرجات خلاصه عملکرد بهار ۱۴۰۵ آنها بر اساس صورتحساب‌های الکترونیکی بدون هرگونه مغایرت ثبت شده، هیچ‌گونه بازخورد انحرافی در کارپوشه دریافت نکرده‌اند و بدهی دوره را نیز تسویه نموده‌اند، نیازی به ثبت مجدد یا اصلاح ندارند. همچنین مودیان منحصراً معاف موضوع ماده ۹ قانون نیز تکلیفی در این خصوص نخواهند داشت.
جدول مقایسه‌ای وضعیت مودیان بر اساس بخشنامه جدید
موضوع و وضعیت اقدام | روال قانونی عام (ماده ۳۶ قانون ارزش افزوده) | مقررات ویژه بخشنامه جدید ۲۰۰/۱۴۰۵/۵۶ |
|---|---|---|
اصلاح و ذخیره خلاصه عملکرد بهار ۱۴۰۵ | مهلت ارسال اولیه در ۲۵ مرداد پایان یافته بود و هرگونه مغایرت مشمول جریمه بود | مهلت تا پایان چهارشنبه ۲۹ مهر ۱۴۰۵ برای اصلاح و ذخیره سیستمی |
میزان بخشودگی جریمه در صورت اصلاح به‌موقع | جریمه ۲۰۰ درصدی کتمان و کم‌اظهاری به صورت کامل مطالبه می‌شد | بخشودگی ۹۰ درصدی جریمه بند (ب) ماده ۳۶ برای مالیات ابرازی اصلاح‌شده |
مهلت تسویه یا ترتیب پرداخت بدهی دوره | تسویه باید در موعد تسلیم اولیه (مردادماه) صورت می‌پذیرفت | مهلت تا پایان شنبه ۲ آبان ۱۴۰۵ به صورت پرداخت نقدی یا تقسیط سیستمی |
پیامد عدم اقدام پس از دریافت بازخورد ریسک | امکان استفاده از سقف‌های عمومی بخشودگی طبق بخشنامه‌های تفویضی | محدودیت شدید سقف بخشودگی به حداکثر ۴۰ درصد سقف تفویض‌شده |
⚠️ هشدار مهم درباره مهلت‌های ۲۹ مهر و ۲ آبان: سازمان امور مالیاتی تاکید کرده است که مهلت ثبت اصلاحیه تا پایان روز چهارشنبه ۲۹ مهر و مهلت پرداخت بدهی تا روز شنبه ۲ آبان است. توجه داشته باشید که انجام اصلاحات بدون پرداخت مانده بدهی تا تاریخ ۲ آبان، امتیاز بخشودگی ۹۰ درصدی را بی‌اثر می‌کند.
۱. بازخورد ریسک سازمان امور مالیاتی چگونه به دست مودیان می‌رسد؟
دفتر توسعه خوداظهاری و حسابرسی سیستمی مکلف شده‌اند تا ۲۵ مهرماه بازخوردهای انحراف عملکرد را مستقیماً به کارپوشه مؤدیان در سامانه مؤدیان ارسال نمایند. مودیان با ورود به کارپوشه بخش اظهارنامه بهار ۱۴۰۵ می‌توانند ردیف‌های دارای ریسک و مغایرت را مشاهده کنند.
۲. آیا مودیانی که قبلاً در مهلت مردادماه اظهارنامه داده‌اند هم باید اقدام کنند؟
صرفاً مودیانی که در کارپوشه آنها پیام بازخورد انحراف، اشتباه یا ریسک سیستمی ثبت شده است باید نسبت به اصلاح و ذخیره مجدد اقدام نمایند. مودیانی که خلاصه عملکردشان بدون انحراف بوده و تایید شده، نیازی به ثبت مجدد ندارند.
۳. آیا امکان تقسیط بدهی ارزش افزوده بهار ۱۴۰۵ تا ۲ آبان وجود دارد؟
بله؛ عبارت صریح «پرداخت یا ترتیب پرداخت (با توجه به تفویض اختیار قبلی و مهلت باقی‌مانده)» در متن بخشنامه درج شده است. مودیان می‌توانند از فرآیند تقسیط بدهی در درگاه ملی خدمات الکترونیک مالیاتی تا روز شنبه ۲ آبان ۱۴۰۵ استفاده نمایند.
نتیجه‌گیری و اقدامات فوری مودیان
صدور بخشنامه شماره ۲۰۰/۱۴۰۵/۵۶ نشان‌دهنده تغییر پارادایم سازمان امور مالیاتی به سمت حسابرسی سیستمی و خودکار است. حسابداران و مدیران مالی نباید این بازخوردها را نادیده بگیرند، زیرا پایش انجام‌شده به معنای اشراف کامل سیستم بر تراکنش‌ها و اسناد خرید و فروش است. توصیه اکید می‌شود در اولین گام کارپوشه خود را بررسی کرده و در صورت وجود مغایرت، فرآیند اصلاح را به ساعات پایانی ۲۹ مهر موکول نکنید.
برای جلوگیری از هرگونه عدم تطابق میان فاکتورهای حسابداری و کارپوشه، ارسال بدون خطای صورتحساب‌ها و مدیریت خودکار تکالیف ارزش افزوده، می‌توانید از خدمات نرم افزار واسط سامانه مودیان یک حسابدار استفاده کنید. تمامی کاربران جدید با ثبت‌نام در سامانه، از هدیه ۲۲ فاکتور اول رایگان بدون تاریخ انقضا بهره‌مند خواهند شد. همچنین اگر در خصوص تحلیل انحرافات اعلامی کارپوشه یا نحوه ترتیب پرداخت با ابهامی مواجه هستید، کارشناسان ارشد مالیاتی ما در قالب یک جلسه مشاوره مالیاتی تلفنی رایگان آماده پاسخگویی و همراهی شما هستند.
